Priorat: waarom die flessen zo duur zijn, en wat je ernaast kunt kopen

De Wijnkaart, regio voor regio — Priorat

In één zin: het Priorat is een klein, steil gebied in Catalonië waar elke stok maar een handvol druiven geeft, en daar zit de prijs in.

Wat je denkt te weten

Priorat is die dure Spaanse wijn waar wijnmensen enthousiast over doen. Veertig euro voor een fles uit Spanje, terwijl je een prima Rioja voor twaalf hebt. Dat zal wel hype zijn.

Ja, het is duur, en het verhaal is jong

Duur is het. En het is een recent verhaal: tot in de jaren tachtig was het gebied vrijwel verlaten, met vergrijzende dorpen en verwaarloosde wijngaarden. Een kleine groep makers heeft het weer opgebouwd, en de eerste flessen kwamen meteen tegen hoge prijzen op de markt.

Dat het tot de top van Spanje wordt gerekend, klopt ook. Samen met Rioja is het de enige streek met de hoogste Spaanse classificatie.

De prijs zit in de helling

De prijs komt niet uit de lucht vallen. Kijk naar de grond. De bodem heet llicorella: verweerde leisteen, zwartglanzend, die water direct wegtrekt. De hellingen zijn zo steil dat er geen tractor bij kan; alles gaat met de hand. De oude garnacha- en cariñenastokken geven per stuk een fractie van wat een normale wijngaard oplevert.

Garnacha en cariñena ken je misschien onder hun Franse namen: grenache en carignan, dezelfde druiven als in de Languedoc en de zuidelijke Rhône. Naast die twee staan er ook cabernet sauvignon, syrah en merlot, die bij de wederopbouw zijn aangeplant en vaak in de blend meegaan.

Het klimaat is warm en droog, met weinig regen. De hoogte en de koele nachten houden de wijn fris genoeg, en de arme leisteen dwingt de stokken diep te wortelen.

Reken het om en je krijgt een simpel sommetje: veel uren, weinig liters. Dat is geen marketing maar rekenwerk. Wat erin zit is dan ook geconcentreerd: donker fruit, kruiden, een bijna rokerig randje, en stevige tannine.

Priorat onder de vijftien euro

Binnen het Priorat vind je onder de vijftien euro niets. Maar er ligt een ring omheen die Montsant heet, met deels dezelfde bodems en dezelfde druiven. Daar koop je voor tien tot vijftien euro een wijn die verrassend dicht in de buurt komt.

Zoek dus Montsant op het etiket, en je hebt het grootste deel van het idee voor een derde van het geld.

Er bestaat ook witte Priorat, meestal van garnacha blanca. Die is vol en kruidig, en net als de rode geen koopje.

Wanneer je Priorat níet moet kopen

Niet kopen als je iets lichts of fris zoekt. Dit is het tegenovergestelde: dicht, donker en stevig.

Niet kopen om vanavond zonder karaf open te trekken. Jonge Priorat heeft lucht nodig.

En niet bij lichte gerechten; hij loopt overal overheen wat geen gegrild vlees is.

Priorat met lucht, bij lam en schapenkaas

Zestien tot achttien graden, een uur in de karaf, een groot glas.

Bij lamsvlees, geroosterd vlees van de barbecue, of een stevige stoofpot. Ook bij oude schapenkaas. Alles waar vet en zout in zit, houdt die tannine in bedwang.

Wil je verder lezen? Over de llicorella-bodem, het klimaat en de druiven van de Priorat staat een uitgebreid stuk op de Engelstalige Wikipedia.

Zo proef je het verschil zelf

Zet een Priorat naast een Montsant. Dan zie je binnen één slok waar je precies voor betaalt, en of dat verschil jouw geld waard is.

Dat is precies wat een wijnproeverij aan huis bij mij is: jij dekt de tafel, ik neem de wijnen en de glazen mee. Een themaproeverij rond één land of streek, blind met het prijsspel, of helemaal op maat. Vanaf €300 per avond tot vier personen, in heel Nederland zonder reiskosten. Met collega’s wordt het een teamuitje met wijnproeverij. Liever thuis, zonder mij erbij? De Eerlijke Proeverij Thuis is dezelfde blinde proeverij als web-app, voor €14,95.

Verder lezen: Ribera del Duero biedt Spaanse kracht zonder de Priorat-toeslag. Rioja blijft het klassieke alternatief. En Châteauneuf-du-Pape ligt er qua stijl verrassend dicht tegenaan.

Wijnproeverij aan huis: De Eerlijke Proeverij · Terug naar de wijnkaart