Alentejo: de grootste wijnstreek van Portugal die bijna niemand kent
De Wijnkaart, regio voor regio — Alentejo
In één zin: het Alentejo beslaat bijna een derde van Portugal en levert soepele, rijpe rode wijn van druiven waarvan je de namen niet kent.
Wat je denkt te weten
Portugal maakt port. En vinho verde. Rode tafelwijn uit Portugal is een gok: je kent de druiven niet, je kent de streek niet, dus je pakt maar weer een Rioja.
Port overschaduwt alles, en de druiven ken je niet
Port is inderdaad de bekendste Portugese export, en dat overschaduwt de rest al meer dan een eeuw.
En de druivennamen zijn onbekend. Touriga nacional, trincadeira, aragonez, alicante bouschet: er is geen enkele reden waarom je die zou herkennen. Portugal heeft honderden eigen druivensoorten en werkt vooral daarmee.
Onbekende namen zijn geen gok
Onbekende namen betekenen geen risico. Aragonez is gewoon tempranillo, dezelfde druif als in Rioja, onder een Portugese naam. Trincadeira ken je misschien uit de Douro, waar hij tinta amarela heet. En alicante bouschet is een oude kruising met rood vruchtvlees, die de wijn diep van kleur maakt. Je hoeft die namen ook niet te kennen: in het Alentejo wordt bijna alles geblend, en op het etiket staat de streek.
Het Alentejo is de golvende vlakte ten oosten en zuiden van Lissabon, met kurkeiken, warme zomers en weinig regen. De wijnen zijn daarnaar: rijp, soepel, donker fruit, zachte tannine, weinig scherpe randjes. Precies de stijl die de meeste mensen bedoelen als ze om een lekkere rode wijn vragen die weg drinkt.
Helemaal vlak en heet is het niet overal. De DOC Alentejo kent acht subregio’s, van Borba en Reguengos tot Vidigueira. Portalegre, in het noorden, ligt hoger tegen de heuvels en maakt frissere wijn.
Wit is er ook, en niet weinig. Antão vaz is de bekendste witte druif van de streek: vol en rijp. Arinto brengt zuur in de blend. En er is een oude traditie van wijn die in grote aardewerken kruiken gist, vinho de talha, die ook als aparte aanduiding op het etiket kan staan.
Alentejo onder de vijftien euro
Voor acht tot dertien euro koop je een Alentejo tinto van een goede coöperatie, en dat is een van de betere prijs-kwaliteitverhoudingen in het hele schap. Zoek op het etiket naar Alentejo of Alentejano. Alentejo is de DOC, Vinho Regional Alentejano de ruimere categorie, met meer vrijheid in druiven.
Zie je Reserva staan voor rond de vijftien euro: die heeft doorgaans langer gerijpt, vaak op hout, en is een stap serieuzer, zonder een andere wijn te worden.
Wanneer je Alentejo níet moet kopen
Niet kopen als je juist van strakke, zure wijnen houdt. Dit is de warme, ronde kant van het spectrum.
Niet kopen bij subtiele gerechten; hij is te breed voor fijne vis.
En bewaar de instapflessen niet. Die zijn gemaakt om binnen twee jaar op te gaan, en dat is geen tekortkoming.
Alentejo licht gekoeld, bij de barbecue
Vijftien tot zeventien graden, dus iets koeler dan de kamer. Een halfuur in de koelkast doet deze wijnen goed, want warm worden ze plakkerig.
Bij gegrild vlees, worst, stoofpot, en bij alles wat van de barbecue komt. Ook prima bij een stevige kaas. De witte, op acht tot tien graden, bij gegrilde vis en kip.
Wil je verder lezen? De wijnstreek, met de indeling in DOC-subregio’s en Vinho Regional Alentejano, staat beschreven op Wikipedia (Engelstalig).
Zo proef je het verschil zelf
Zet een Alentejo naast een Rioja crianza. Dan proef je dat twee wijnen met dezelfde druif volledig uit elkaar lopen zodra het klimaat en het vat veranderen.
Dat is precies wat een wijnproeverij aan huis bij mij is: jij dekt de tafel, ik neem de wijnen en de glazen mee. Een themaproeverij rond één land of streek, blind met het prijsspel, of helemaal op maat. Vanaf €300 per avond tot vier personen, in heel Nederland zonder reiskosten. Met collega’s wordt het een teamuitje met wijnproeverij. Liever thuis, zonder mij erbij? De Eerlijke Proeverij Thuis is dezelfde blinde proeverij als web-app, voor €14,95.
Verder lezen: de Douro is de bekendere Portugese naam, met heel andere wijnen. Vinho Verde staat voor het frisse Portugese wit. En de Languedoc in Frankrijk speelt precies hetzelfde verhaal van massa naar kwaliteit.
