Blinde wijnproeverij thuis organiseren: zo doe je het zelf

Een blinde wijnproeverij kun je prima zelf organiseren. Je hebt geen sommelier nodig, geen dure glazen en geen kennis van wijn. Wel een paar flessen, iets om ze in te verstoppen en één persoon die de regels bewaakt. Hieronder staat hoe ik het zou doen als ik zelf niet kon komen, inclusief een proefformulier om te printen.

Waarom blind

Zodra je een etiket ziet, proef je het mee. De streek, de prijs, de mooie tekening op de fles: je hoofd heeft al een mening voordat de wijn je mond raakt. Zonder etiket blijft alleen over wat er in het glas zit. Dat is minder makkelijk en veel leuker. Je ontdekt wat je zelf lekker vindt, in plaats van wat je hoort te vinden.

Wat je nodig hebt

• Vier tot zes wijnen. Meer mag, maar boven de acht proeft niemand nog verschil.
• Iets om de flessen te verstoppen. Papieren broodzakken, oude sokken, aluminiumfolie of een theedoek met een elastiek. Het maakt niet uit, als het etiket en de hals maar niet te zien zijn.
• Glazen. Eén glas per persoon is genoeg als je tussendoor even omspoelt met water. Twee per persoon is prettiger, dan kun je terugproeven.
• Water, brood of crackers om tussen de glazen je mond neutraal te maken.
• Een spuugbeker of lege kan. Niemand hoeft alles op te drinken.
• Pennen en het proefformulier verderop op deze pagina.
• Een spelleider. Iemand die de flessen verstopt, nummert en schenkt. Die persoon kan niet eerlijk meeraden, tenzij je het dubbelblind doet.

Zo maak je een fles echt blind

Een hoes om de fles is het begin, niet het eind. Een paar dingen verraden een wijn ook zonder etiket:

• De capsule. Haal het folie van de hals voordat de fles in de hoes gaat. Kleur en tekst op de capsule zeggen meer dan je denkt.
• De kurk of schroefdop. Open alle flessen vooraf, buiten het zicht van de gasten.
• De vorm van de fles. Een hoge slanke fles, een fles met schouders of een brede buik: wie een beetje wijn drinkt, herkent het. Wil je dat voorkomen, schenk de wijnen dan over in genummerde karaffen of lege flessen van hetzelfde model.
• De volgorde van binnenkomst. Als de gastheer zelf inkoopt, weet iedereen dat de dure fles van hem is. Laat een tweede persoon de hoezen nummeren. Dan weet de een wat er in de flessen zit en de ander in welke volgorde ze staan. Zo kan de spelleider meedoen.

Hoeveel wijnen, en in welke volgorde

Zes is een goed aantal. Het is genoeg voor verschil en discussie, en weinig genoeg om bij de laatste nog iets te proeven. Met vier wijnen heb je een kortere avond die net zo goed werkt.

De volgorde gaat van licht naar zwaar en van droog naar zoet. Een vaste lijn:

• Eerst mousserend, dan licht en fris wit.
• Daarna voller wit, eventueel met hout.
• Dan rosé of licht rood.
• Dan vol en krachtig rood.
• Zoete wijn altijd als laatste.

Proef je alleen rood of alleen wit, houd dan dezelfde regel aan: lagere alcohol en minder tannine eerst. Een zware rode wijn voor een lichte maakt de lichte dun en zuur.

Let op de temperatuur. Wit en rosé rond acht tot twaalf graden, rood rond vijftien tot achttien. Rode wijn op kamertemperatuur in een warme woonkamer is te warm, en dan proef je vooral alcohol. Zet hem een halfuur voor het begin in de koelkast.

Hoeveel schenk je per glas

Een proefslok is drie tot vijf centiliter. Dat is een bodempje, geen half glas. Uit een fles van 75 centiliter haal je zo vijftien tot vijfentwintig proefglazen. Voor een tafel van acht is één fles per wijn dus ruim genoeg, ook als een paar mensen nog een tweede slok willen.

Schenk iedereen tegelijk in en laat de fles op tafel staan, in de hoes. Wie wil terugproeven, kan dat zelf doen.

Prijs raden als spel

Blind proeven wordt pas echt een spel als er iets te raden valt. Druif of land raden is moeilijk en maakt beginners stil. Prijs raden kan iedereen, en iedereen heeft er een mening over.

Zo zet je het op:

• Kies wijnen in een brede prijsrange. Eén goedkope fles uit de supermarkt, de rest duurder. Hoe groter het verschil, hoe spannender De Uitslag.
• Bewaar de bonnetjes. De echte prijs is de prijs die je betaalde, niet wat er in een wijngids staat.
• Vertel dat er één goedkope fles tussen zit. Maar niet welke. Dat alleen al verandert hoe mensen proeven.
• Laat iedereen per glas een prijs opschrijven, voordat er over gepraat wordt. Anders gaat de hele tafel mee met de eerste die iets zegt.
• Tel de punten. Per wijn krijgt wie er het dichtst bij zat een punt. Of tel per persoon op hoeveel euro iemand er in totaal naast zat: het laagste totaal wint. Een bonuspunt voor wie de goedkoopste fles aanwijst.

Het proefformulier

Print dit formulier voor iedere gast. Het hoeft niet ingewikkeld. Bij de notitie zijn drie woorden genoeg: iets over de kleur, iets over de geur, iets over de smaak. “Lichtgeel, citroen, zuur” is een prima notitie. “Donker, kersen, zacht” ook. Schrijf erbij of je het lekker vindt. De prijsgok vul je in voordat er gepraat wordt, de echte prijs pas bij De Uitslag.

Naam: ______________________

Glas	Kleur, geur, smaak (en: lekker of niet?)	Jouw prijsgok	Echte prijs
1		€	€
2		€	€
3		€	€
4		€	€
5		€	€
6		€	€

Welk glas is volgens jou de goedkoopste fles? ______   Welke zou je zelf kopen? ______

De Uitslag

Bewaar de onthulling voor het eind. Haal de hoezen één voor één van de flessen, en noem bij elke fles de prijs. Laat per glas zien wie het dichtst bij zat. Bewaar de goedkope fles voor het laatst.

Dan komt het beste deel van de avond: vergelijken wat iedereen lekker vond met wat het kostte. Als de supermarktfles hoog scoort, is dat geen schande. Dan weet je dat je niet veel hoeft uit te geven voor een wijn die je lekker vindt. En als hij er meteen uit springt, weet je dat ook.

Waar het mis kan gaan

• Parfum en geurkaarsen. Ze overstemmen de wijn. Vraag gasten om het een avond over te slaan.
• Pittig of sterk gekruid eten. Daarna proeft elke wijn hetzelfde. Hou het bij brood, kaas en iets neutraals.
• Te veel wijnen. Vanaf de zevende of achtste proeft niemand nog scherp.
• Een gastheer die hints geeft. Hoe goed bedoeld ook, het spel is dan voorbij.

Liever niet zelf puzzelen met lijstjes en formulieren? De Eerlijke Proeverij Thuis doet precies dit voor je, voor €14,95: boodschappenlijst, aanwijzingen per hoes en De Uitslag op je telefoon.

Of je laat mij het doen

Alles hierboven kun je zelf. Wil je zelf aan tafel zitten in plaats van schenken en tellen, dan kan ik het overnemen. Mijn avond heet De Eerlijke Proeverij: zes wijnen blind, één uit de supermarkt, iedereen raadt de prijs en aan het eind volgt De Uitslag. Ik neem de wijnen en glazen mee, en na afloop krijg je de namen en winkelprijzen van alle flessen.

Ik verkoop geen wijn en krijg geen commissie, dus ik heb geen belang bij welke fles jij het lekkerst vindt. Het kost €300 per avond tot vier personen, en €40 per extra gast tot acht. Ik woon in Arnhem en kom in heel Nederland zonder reiskosten.

Waarom er bij mij altijd één supermarktfles tussen staat, lees je in waarom ik één supermarktfles tussen de dure zet. Boeken kan via wijnproeverij aan huis.

Vragen over blind proeven thuis

Hoeveel wijnen heb je nodig voor een blinde proeverij?

Vier tot zes. Zes geeft genoeg verschil voor discussie, en boven de acht proeft niemand nog scherp.

Hoe maak je een wijnfles blind?

Haal de capsule eraf, open de fles vooraf en doe hem in een papieren zak, sok of folie. Wil je ook de flesvorm verbergen, schenk dan over in genummerde karaffen.

Hoeveel schenk je per glas bij een proeverij?

Drie tot vijf centiliter. Uit één fles haal je vijftien tot vijfentwintig proefglazen.

Hoe speel je prijs raden met wijn?

Iedereen schrijft per glas op wat de fles kost. Per wijn krijgt wie het dichtst bij zat een punt, of je telt op hoeveel euro iemand er in totaal naast zat.

In welke volgorde proef je wijn?

Van licht naar zwaar en van droog naar zoet: mousserend, fris wit, vol wit, rosé of licht rood, vol rood, zoet.