Rioja: het enige etiket waar de wachttijd op vermeld staat, als je weet waar je kijkt

De Wijnkaart, regio voor regio — Rioja

In één zin: op elke fles Rioja staat in één woord hoe lang hij heeft liggen rijpen voordat hij de deur uit mocht — en dat woord vertelt je meer over de smaak dan de prijs.

Wat je denkt te weten

Rioja is die betrouwbare Spaanse rode wijn. Vanille, zacht, altijd goed. En Reserva is duurder dan Crianza, dus Reserva zal wel beter zijn.

Het eerste klopt. Het tweede is een misverstand.

Crianza, Reserva, Gran Reserva: een vaste kalender

Rioja is betrouwbaar, en dat komt door het systeem. De hoofddruif is tempranillo, en de regio schrijft precies voor hoe lang een wijn moet rijpen voordat hij verkocht mag worden:

• Crianza — minstens twee jaar oud, waarvan één jaar op eikenhouten vat.
• Reserva — minstens drie jaar, waarvan één op vat.
• Gran Reserva — minstens vijf jaar, waarvan twee op vat.

Je koopt dus geen kwaliteitsoordeel maar een tijdsaanduiding. En omdat die tijd geld kost, loopt de prijs mee omhoog.

Langer op hout is niet beter, wel anders

Alleen is langer niet automatisch beter. Langer op hout betekent meer vanille, meer kokos, meer zachtheid — en minder fruit. Dat is een smaakvoorkeur, geen rangorde.

Een goede Crianza is fris, sappig en levendig. Een Gran Reserva is zachter, ronder en meer op leer en tabak. Als je van fruit houdt, is die dure Gran Reserva simpelweg de verkeerde fles voor jou, hoe duur hij ook is.

Dat het systeem als een kwaliteitsladder wordt gepresenteerd, is de schuld van de wijnwereld, niet van jou. Het is een kalender, geen rapportcijfer.

Crianza onder de vijftien euro

Hier ligt Rioja op zijn sterkst. Een Crianza tussen de negen en veertien euro is een van de betrouwbaarste aankopen in het hele schap — het systeem garandeert dat er tijd in zit.

Twee aanwijzingen. Zoek een jaartal van drie tot zes jaar geleden; jonger dan dat mag een Crianza niet eens heten. En kijk of er Rioja Alta of Rioja Alavesa op staat: dat zijn de koelere delen van de streek en die geven doorgaans frissere wijn.

Wanneer je Rioja níet moet kopen

Als je een hekel hebt aan vanille en kokos. Die smaken komen van Amerikaans eikenhout, dat in Rioja traditioneel wordt gebruikt, en ze zijn niet subtiel. Sommige mensen vinden het heerlijk, anderen vinden dat het over de wijn heen ligt. Weet je van jezelf dat je tot de tweede groep hoort: sla Rioja over en ga naar Ribera del Duero.

En koop geen Gran Reserva om indruk te maken op iemand van wie je de smaak niet kent. Misschien vindt hij hem oud en stoffig.

Rioja bij lam en tapas

Zestien tot achttien graden. Een gewoon rodewijnglas is prima, karaf hoeft niet.

Bij eten: lam, chorizo, gegrilde groenten, manchego. Rioja is een van de weinige rode wijnen die ook bij tapas overeind blijft, juist omdat hij zacht genoeg is om niet te vechten met van alles tegelijk.

Wil je verder lezen? De deelgebieden van Rioja en de druiven die er naast tempranillo mogen staan, vind je op Wikipedia.

Zo proef je het verschil zelf

Of jij een Crianza- of een Reserva-drinker bent, lees je nergens. Dat proef je. Zet een crianza en een reserva van hetzelfde huis naast elkaar: zelfde druif, zelfde maker, een ander aantal jaren. Na twee glazen weet je welke kant jij op wilt.

Dat is precies wat een wijnproeverij aan huis bij mij is: jij dekt de tafel, ik neem de wijnen en de glazen mee. Een themaproeverij rond één land of streek, blind met het prijsspel, of helemaal op maat. Vanaf €300 per avond tot vier personen, in heel Nederland zonder reiskosten. Met collega’s wordt het een teamuitje met wijnproeverij. Liever thuis, zonder mij erbij? De Eerlijke Proeverij Thuis is dezelfde blinde proeverij als web-app, voor €14,95.

Verder lezen: Ribera del Duero pakt dezelfde druif heel anders aan. Priorat gaat nog een paar stappen verder in kracht en prijs. Crianza is niet de enige term die verwarring geeft, dus ik leg ook uit wat de rest van het etiket betekent. Waarom ik op een proeverij een Rioja Reserva van €7,50 blind tussen de dure flessen zet, lees je apart.

Wijnproeverij aan huis: De Eerlijke Proeverij · Terug naar de wijnkaart