Douro: bekend van port, maar de droge rode wijnen zijn het echte nieuws
De Wijnkaart, regio voor regio — Douro
In één zin: in de Douro maken ze al eeuwen port, maar sinds een jaar of dertig gebruiken ze diezelfde druiven en dezelfde steile leisteen voor droge rode wijn — en die is nog altijd te goedkoop voor wat erin zit.
Wat je denkt te weten
De Douro is waar port vandaan komt. Zoet, zwaar, iets voor na het eten of voor bij de kaas met Kerst. Verder heb je er niets te zoeken.
Het eerste klopt. Het laatste niet.
Ja, dit is het land van de port
Port komt er inderdaad vandaan, en het is een van de meest indrukwekkende wijngebieden ter wereld om te zien: kilometers terrassen die met de hand in leisteen zijn gehakt, langs een rivier die zich door een kloof snijdt.
Port wordt gemaakt door de gisting halverwege te stoppen met wijnalcohol. De gist gaat dood, de resterende suiker blijft zitten, en je houdt een zoete wijn van rond de twintig procent over. Dat is de techniek die de streek beroemd maakte.
Dezelfde druiven, maar dan droog
Alleen blijft het daar niet bij. Dezelfde druiven — touriga nacional, touriga franca, tinta roriz — kun je ook gewoon laten uitgisten. Tinta roriz ken je trouwens al: het is de Portugese naam voor tempranillo, de druif van Rioja. Dan krijg je geen port maar een droge rode wijn, en die is de laatste decennia de echte reden geworden om naar de Douro te kijken.
Wat je krijgt: donker fruit, iets bloemigs van de touriga nacional, stevige maar nette tannine en een frisheid die je bij die hitte niet zou verwachten. Die frisheid komt van de hoogte; de wijngaarden liggen tot ver boven de rivier. De leisteen doet de rest. Die houdt weinig water vast, dus de wortels moeten diep de grond in, en de trossen blijven klein.
Dat deze wijn minder bekend is, komt doordat de port de naam heeft opgeslokt. Op het etiket staat gewoon Douro, en dat woord zegt veel mensen weinig.
Droge Douro onder de vijftien euro
Dit is een van de weinige gebieden waar tien tot vijftien euro nog echt iets oplevert. Zoek op het etiket het woord Douro zonder de toevoeging port of porto.
Let op het jaartal: drie tot zes jaar oud is de zoete plek. En als er Reserva op staat, betekent dat in Portugal een strengere selectie — vaak een paar euro meer en dat is het waard.
Wanneer je Douro níet moet kopen
Als je iets zoekt voor een lange avond doorzakken. Deze wijnen zijn stevig, vaak veertien procent of meer, en na twee glazen weet je dat. Voor een borrel waarbij mensen drie uur blijven staan is dit de verkeerde keuze.
En koop hem niet als je van licht en fris houdt. De Douro doet niet aan licht.
Douro bij gegrild vlees en stoofpot
Zestien tot achttien graden, en geef hem een halfuur lucht. Een gewoon rodewijnglas is prima.
Bij eten: gegrild vlees, gestoofd rund, stevige stoofpotten, oude kaas. In Portugal drinken ze hem bij gebraden speenvarken, en dat is geen slecht idee.
Wil je verder lezen? Waarom het wijngebied Alto Douro op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staat, lees je op Wikipedia.
Zo proef je het verschil zelf
Dat een scheut wijnalcohol het verschil maakt tussen port en tafelwijn, klinkt als een weetje. Het wordt pas echt als je de twee naast elkaar hebt: een droge Douro en een port van hetzelfde huis. Zelfde druiven, zelfde dal, en één ingreep tijdens de gisting.
Dat is precies wat een wijnproeverij aan huis bij mij is: jij dekt de tafel, ik neem de wijnen en de glazen mee. Een themaproeverij rond één land of streek, blind met het prijsspel, of helemaal op maat. Vanaf €300 per avond tot vier personen, in heel Nederland zonder reiskosten. Met collega’s wordt het een teamuitje met wijnproeverij. Liever thuis, zonder mij erbij? De Eerlijke Proeverij Thuis is dezelfde blinde proeverij als web-app, voor €14,95.
Verder lezen: uit precies dezelfde druiven maakt men in hetzelfde dal ook port. Met de Alentejo zie je de zachtere, zonnigere kant van Portugal. En tegenover al dat rood staat met Vinho Verde een wit dat nergens op lijkt.
