Baden: Duitse wijn waar pinot noir de hoofdrol speelt
De Wijnkaart, regio voor regio — Baden
In één zin: Baden is de zuidelijkste en warmste wijnstreek van Duitsland, en daar is spätburgunder de hoofddruif in plaats van riesling.
Wat je denkt te weten
Duitse wijn betekent riesling. Wit, koel, hoog zuur, en als er al rood is, is het een bijzaak.
Duitsland is inderdaad rieslingland
In de meeste Duitse streken is riesling inderdaad de belangrijkste druif, en Duitsland is een koel wijnland. Dat is precies wat zijn witte wijnen zo goed maakt.
Baden is pinotland
In Baden klopt dat niet. Daar is spätburgunder, oftewel pinot noir, de meest geplante druif. Baden ligt in het uiterste zuidwesten, langs de Rijn, recht tegenover de Elzas. Het is het enige Duitse gebied dat door de Europese wijnwetgeving in dezelfde klimaatzone is ingedeeld als de Elzas en de Loire, en niet bij de rest van Duitsland.
De Kaiserstuhl, het bekendste stukje, is een uitgedoofde vulkaan met warme, donkere grond die de hitte vasthoudt, deels bedekt met löss. De pinot noirs daar hebben meer kleur en meer fruit dan wat je noordelijker vindt, zonder de zwaarte van een warm land. Er staan ook veel grauburgunder en weissburgunder, pinot gris en pinot blanc dus, allebei droog en betrouwbaar.
Baden is ook geen blok maar een lange strook. Het loopt van de Bodensee in het zuiden, langs de Rijn, tot ver in het noorden van de deelstaat. Elk stuk heeft zijn eigen druif. In het Markgräflerland, tussen Freiburg en Bazel, is dat gutedel, de druif die in Zwitserland chasselas heet: licht, zacht, weinig zuur. In de Ortenau, op graniet, staan riesling en spätburgunder naast elkaar. En müller-thurgau is in heel Baden een van de meest geplante witte druiven.
Baden onder de vijftien euro
Voor twaalf tot vijftien euro koop je een Baden Spätburgunder. Vergelijk dat met wat pinot noir uit Bourgogne kost en je begrijpt waarom dit de moeite waard is.
Voor negen tot dertien euro een grauburgunder trocken: droog, iets voller dan riesling, en een goede overgangswijn voor gasten die eigenlijk chardonnay willen. Weissburgunder in dezelfde prijsklasse is lichter en frisser, met appel en een zachte textuur.
Let op het woord trocken. Dat staat voor droog. Staat het er niet op, dan kan er restsuiker in zitten.
Wanneer je wijn uit Baden níet moet kopen
Niet kopen als je een zware, donkere rode wijn wilt. Pinot noir is licht van kleur, ook hier, en dat verandert niet.
Niet kopen als je uitgesproken op riesling uit bent; daar is deze streek niet voor.
En let op de allergoedkoopste flessen: Baden heeft veel coöperatiewijn, en onder de zeven euro is dat vullingsmateriaal.
Spätburgunder licht gekoeld, ook bij vis
Spätburgunder op veertien tot zestien graden, dus een halfuur in de koelkast. Op kamertemperatuur wordt hij slap. Grauburgunder en weissburgunder op tien tot twaalf graden.
Bij eend, kip van de grill, paddenstoelen, of zalm. Pinot noir is een van de weinige rode wijnen die bij vis werkt, en dat is bij deze prijs een fijne ontdekking.
Wil je verder lezen? Hoe Baden zich over zo’n vierhonderd kilometer uitstrekt, van de Bodensee tot het noordelijke deel voorbij Karlsruhe, lees je op Wikipedia.
Zo proef je het verschil zelf
Zet een spätburgunder naast een Bourgogne. Dan zie je hoeveel van het prijsverschil in de wijn zit en hoeveel in de naam.
Dat is precies wat een wijnproeverij aan huis bij mij is: jij dekt de tafel, ik neem de wijnen en de glazen mee. Een themaproeverij rond één land of streek, blind met het prijsspel, of helemaal op maat. Vanaf €300 per avond tot vier personen, in heel Nederland zonder reiskosten. Met collega’s wordt het een teamuitje met wijnproeverij. Liever thuis, zonder mij erbij? De Eerlijke Proeverij Thuis is dezelfde blinde proeverij als web-app, voor €14,95.
Verder lezen: Bourgogne is waar pinot noir zijn reputatie vandaan haalt. Buurstreek de Pfalz levert het Duitse wit met de meeste body. En Beaujolais blijft de goedkoopste weg naar licht, sappig rood.
